TEDRİCİ TASFİYE İŞLEMLERİ

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 46/B maddesi uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından haklarında tedrici tasfiye kararı verilen aracı kurumlar, karar tarihinden itibaren Yatırımcıları Koruma Fonu tarafından idare ve temsil olunurlar. Özel bir yöntem olan tedrici tasfiyede Türk Ticaret Kanunu’nun ve İcra İflas Kanunu’nun tasfiyeye ilişkin hükümleri uygulanmamaktadır. Böyle bir özel tasfiye yöntemine ihtiyaç duyulmasının nedeni, genel hükümlerdeki tasfiye prosedürünün sermaye piyasasının yapısına uymaması, piyasada güven ilkesinin zedelenmesine yol açmasıdır.

1997 yılının ilk yarısına kadar geçen dönemde 13 tane aracı kurum hakkında iflas davası açılmış, sadece üç tanesinde iflas idaresi oluşturulmuş ve hiçbirinde tasfiye tamamlanamamıştır. Bu nedenle binlerce yatırımcı mağdur olmuş ve sermaye piyasası yatırımcılarında kurumlara karşı güvensizlik oluşmuştur. Ortaya çıkan bu tablo, sermaye piyasasının sağlıklı temeller üzerinde işleyebilmesini sağlamak bakımından, başta aracı kurumlar olmak üzere sermaye piyasası kurumlarında özel tasfiye yönteminin belirlenmesini zorunluluk haline getirmiştir.

Tedrici tasfiyenin amacı, aracı kurumların mal varlığını işin niteliğine göre aynen veya nakde çevirmek suretiyle elde edilen bedeli tahsis ederek, Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde yaptıkları sermaye piyasası faaliyetleri nedeniyle müşterilerine karşı olan nakit ödeme ve sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini tasfiye etmektir.

Tedrici tasfiye kararı, Fon tarafından, aracı kurumun alacaklılarının haklarını gösterir belgelerle Fona başvurmaları için, ülke çapında günlük olarak yayımlanan en az iki gazete ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile İMKB Bülteni’nde ilan edilir.

TEDRİCİ TASFİYE SÜRECİNDEKİ ARACI KURUMUN ALACAKLILARIN TESPİTİ

Fon, aracı kurumun tasfiye kapsamında yer alan gerçek hak sahiplerini, alacak ve borç tutarlarını; Sermaye Piyasası Kurulu, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, aracı kurum ve ilgili diğer resmi ve özel kurumların kayıtları ile alacaklıların başvurularında sunulan belgeler ve güvenilir bulunan diğer bilgi ve belgelere dayanarak tespit eder.

TEDRİCİ TASFİYE SÜRECİNDE YATIRIMCIYA YAPILAN ÖDEMELER

Yapılacak nakit ödemelere ve sermaye piyasası aracı teslimlerine esas olmak üzere, tedrici tasfiye kararından itibaren en geç 6 ay içinde Fon tarafından alacaklılar ile alacak miktarını gösteren bir alacaklılar cetveli hazırlanır.

Alacaklılar cetveli hazırlama süresi gerektiğinde Fon’un önerisi ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun onayı ile uzatılabilir. Alacaklılar cetvelinin ilanı tarihini takip eden 30 uncu günden itibaren müşteri hesabına saklanan sermaye piyasası araçlarının dağıtımına başlanır.

Hesabında alacağını karşılamaya yetecek kadar ya da hiç hisse senedi bulunmayan saklama hesabı sahiplerinin nakit ve hisse senedi alacakları toplamının avans tutarına kadar olan kısmı tasfiye sonucu beklenmeksizin Fon tarafından avans olarak ödenir.

TEDRİCİ TASFİYE BAKİYESİ

Fon, avans ödemelerini yaptıktan sonra aracı kurumun tedrici tasfiyesine devam eder. Tasfiye bakiyesi, tasfiyenin amacı kapsamında yer alan hak sahiplerinden alacağının tamamı karşılanamayanların alacağının ödenmesinde kullanılır.

Ancak, tasfiye bakiyesi bu alacakların tamamının karşılanmasına yetmezse, ödemeler garameten yapılır.

Bu alacaklar tamamen karşılandıktan sonra artan kısımdan, öncelikle kamu alacakları ve kalandan Fon’un yaptığı avans ve tasfiye giderleri nedeniyle doğan alacağı ödenir. Bakiye, diğer alacaklılara tahsis edilir.

Aracı kurumun aktifleri, tasfiyenin amacı kapsamındaki hak sahiplerinin alacaklarını, Fon’dan yapılan ödemeleri ve tasfiye giderlerini karşılamaya yetmezse, Fon, Sermaye Piyasası Kurulu’nun uygun görüşüyle aracı kurumun iflasını isteyebilir.